خودمراقبتی در کووید 19

تهیه و تنظیم : حسینعلی ستوده

منبع : کمیته فنی و عملیاتی قرارگاه مدیریت بیماری کرونا، راهنمای خودمراقبتی در کرونا ویروس جدید (کووید 19(، انتشارات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، سال 1399

کرونا ویروس چیست؟

کرونا ویروسها Coronaviruses نام علمی خانواده بزرگی از ویروس ها هستند که از ویروس سرماخوردگی معمولی تا عامل بیماری های شدید تری همچون سارس و مرس را شامل می شود. کرونا ویروس ها در سال 1965 کشف شده و مطالعه بر روی آن ها به طور مداوم تا اواسط دهه 1980 ادامه داشت. تاکنون هفت نمونه از ویروس کرونا کشف شده است که آخرین نوع آنها، در شهر ووهان چین با همه گیری در انسان شیوع پیدا کرد. برای نخستین مرتبه، گزارشی از بروز یک بیماری شبیه ذات الریه در شهر ووهان، توسط مقامات چینی به سازمان بهداشتی جهانی ارسال شد. افرادی که به این بیماری مبتلا شده بودند، به خاطر عجیب و متفاوت به نظر رسیدن آن، در قرنطینه نگه داشته شده و خیلی سریع تحقیقات برای یافتن منشا بیمار آغاز شد.

کرونا ویروس چقدر خطرناک است؟

کرونا ویروس یا19-COVID ، نسل جدیدی از ویروس کرونا است که در طول دو ماه گذشته شیوع پیدا کرده است. کرونا، تا قبل از یک دهه گذشته، ویروسی ساده و کم تهاجم بود. تا اینکه در 2003 ،جهش پیدا کرد و تبدیل به سارس شد. بیماری حاد تنفسی که با ابتلا 8000 نفر و با مرگ و میر 800 نفر (یعنی نرخ مرگ و میر حدود ۵۱درصدی) یکی از جلوه های جدید این ویروس بود. این ویروس در سال 2012، در شکل ویروس مرس بروز پیدا کرد. در آن سال 573 نفر به مرس مبتلا شدند و 105 نفر از آنها جان باختند. یعنی تقریبا نرخ مرگ و میر حدود 18 درصد، اگر قرار بود ویروس کرونا با همین ضریب رشد پیشرفت کند، امروز باید شاهد ویروسی به مراتب مرگبارتر از مرس می بودیم که که بیش از 25 درصد مبتلایان به آن جان می باختند. اما خبر خوب اینکه ویروس کرونا ی جدید نسبت به ویروس های قبلی کرونا کشندگی کمتری دارد البته این ویروس توان بیماری زایی بالایی را نشان داده است این بدان معنی است که با کنترل های بهداشتی می توان کرونا را کنترل نمود و غفلت از توصیه های بهداشتی می تواند عواقب بدی داشته باشد. مساله مهمی که در مورد کرونا وجود دارد و آن را از سایر انواع کرونا ویروسها متمایز کرده است، رشد سریع و شدت اپیدمی این ویروس است؛ نه خطر مرگ و میر مبتلایان به آن.

راههای انتقال

این ویروس می تواند از شخصی به شخص دیگر منتقل شود، شیوع از طریق ترشحات مجرای تنفس و تماس با سطوح و یا فرد با فرد از مهمترین عوامل انتقال ویروس اند. همچنین انتقال از راه ذرات هوا نیز یکی دیگر از راه های انتقال این ویروس می باشد.

چه گروههایی در معرض خطر بیشتری قرار دارند؟

·افراد دچار نقص ایمنی

·افراد تحت درمان مزمن با کورتون

·افراد در حال شیمی درمانی

·افراد دچار سابقه بدخیمی، پیوند اعضا

·افراد دارای بیماری های قلبی، تنفسی، فشار خون باال و دیابت

· کودکان زیر 5 سال

· افراد بالای 60 سال

· افراد با وزن بالا (BMI بالای 40)

·و...

ویروس کرونا با بدن چه می کند؟

این ویروس به جای درگیر کردن بینی باعث عفونت بافت های نرم و مجاری تنفسی در اعماق ریه ها می شود. تب، خستگی و سرفه خشک متداولترین علایم در بین بیمارانی است که در بیمارستان بستری شده اند. این بیماری می تواند به سینه پهلو - التهاب ریه ها و آب گرفتگی کیسه های هوا - تبدیل شود و در نهایت باعث نارسایی ریوی شود. البته در خیلی از موارد نیز علائم خفیف بوده و حتی به بیمارستان نیز مراجعه نکرده اند.

ویروس کرونا چگونه تشخیص داده می شود؟

در غالب بیماران ممکن است نمونه گیری لازم نباشد اما برای برخی بیماران، از گلو یا بینی فرد مشکوک به ابتلا نمونه برداشته شده و به آزمایشگاه فرستاده می شود. گاهی هم نمونه خلط یا ترشحات فرد مشکوک هم به همراه نمونه خون به آزمایشگاه فرستاده می شود. نمونه معمولا از کسانی گرفته می شود که تب، تنگی نفس و سرفه دارند. این آزمایش در دو مرحله اصلی انجام می شود، تشخیص اولیه و تائید تشخیص؛ در مجموع سه آزمایش انجام می شود که هر آزمایش در واقع بررسی و تشخیص یک توالی ژنتیکی ویروس است. همچنین آزمایش و بررسی سلول های خون و سی تی اسکن ریه می تواند در تشخیص این بیماری کمک کننده باشد.

نشانه های کرونا ویروس جدید چیست؟

دوره نهفتگی این بیماری از 1 تا 14 روز است اما در بیشتر موارد بین 3 تا 7 روز علائم بروز می کند. بیماری زایی این ویروس سیستم تنفسی را تحت تأثیر قرار می دهد و علایمی مشابه سرماخوردگی ساده را ایجاد می کند. اما این بیماری عمدتا با لرز، گلودرد و سرفه ی خشک با یا بدون تب بروز می یابد. تعدادی از بیماران نیز علائمی مانند گرفتگی بینی، آبریزش بینی و اسهال دارند. همچنین در برخی از بیماران فقط تب و خستگی خفیف بروز پیدا می کند. بیمارانی که این بیماری در آنها شدت می یابد، دچار مشکل تنفسی و تنگی نفس می شوند.

چطور می توان از ابتلای خود پیشگیری نمود؟

برای این نوع بیماری جدید هنوز واکسنی وجود ندارد. به همین منظور رعایت نکات پیشگیرانه ضروری می باشد. برای پیشگیری، رعایت موارد زیر می تواند در جلوگیری از ابتلا و گسترش ویروس کمک کند

1. جز در موارد اضطراری از منزل خود خارج نشوید
2. مرتباً دستهای خود را با آب گرم و صابون بشوئید
3. همیشه ضد عفونی کننده های الکلی همراه خود داشته باشید تا در صورت عدم دسترسی به آب، با استفاده از آن دستهایتان را ضد عفونی کنید
4. هنگام عطسه یا سرفه، دهان و بینی خود را با دستمال کاغذی پوشانده و پس از آن دستمال را در سطل زباله درب دار بیندازید. یا قسمت داخلی آرنجتان را جلوی دهانتان بگیرید و حتما از کسانی که سرفه یا عطسه می کنند فاصله بگیرید
5. از نزدیک شدن به افرادی که دارای علائم سرما خوردگی هستند خودداری کنید
6. تا حد امکان سعی کنید در تجمعات خیلی انبوه نباشید یا در صورت حضور از ماسک مناسب استفاده کرده و آن را کاملا به صورت خود فیکس کنید
7. در اماکن عمومی تا حد امکان از لمس اشیا و سطوح در دسترس خودداری کنید
8. با دستان آلوده چشم و صورت خود را لمس نکنید
9. گوشت و تخم مرغ را قبل از مصرف حتما کاملا بپزید
10. میوه و سبزیجات را قبل از مصرف به صورت کامل شستشو و ضد عفونی نمایید

هنگام ورود به خانه باید به چه چیزهایی توجه کنیم؟

1- کفش ها را خارج از منزل خارج کنید و در صورت امکان با محلول ضد عفونی اسپری نمائید

2- لباس های رویی خود را به صورت عادی در آورده و آن را در ورودی منزل و دور از سایر لباس ها آویزان کنید (در صورت شک به آلوده بودن آنها را با رعایت بهدا شت فردی و با آب داغ و مواد شوینده توسط ماشین لباسشویی بشوئید)

3- ماسک را بردارید و به روش استاندارد در سطل زباله بیندازید

4- دستهای خود را به روش استاندارد بشوید

5- لوازم شخصی مانند موبایل، خودکار و ... را در صورت شک به آلوده بودن با محلول صحیح ضد عفونی کنید

هدف و اهمیت قرنطینه خانگی چیست؟

هدف از قرنطینه خانگی، قرنطینه جسمی و فیزیکی، ممانعت از رفت آمد بیمار در جامعه، جلوگیری از بروز مبتلایان نسل دوم و سوم است. مادامی که شمار زیادی ناقل بدون عوارض یا بیمار بالقوه وجود داشته باشد، قرنطینه خانگی به عنوان یک انتخاب مهم، می تواند راه حل مشکلی باشد که نهادهای درمانی نمی توانند آن را حل کنند. در صورت بروز هر عوارضی، باید برای تشخیص و درمان به بیمارستان مراجعه کرد. در این مدت می توانید از پخت و پز، کتاب خواندن، نوشیدن چای و سایر فعالیت های غنی کننده اوقات فراغت استفاده کنید، تا کووید 19 توانایی گسترش خود را از دست داده و از بین برود.

چه زمانی می بایست دست های خود را بشوییم؟

پس از بازگشت از یک مکان عمومی، لمس لوازم عمومی، پس از عطسه و سرفه، پس از در آوردن ماسک، قبل و بعد از خوردن غذا، پس از لمس اشیاء آلوده نیاز است تا دست ها را با آب گرم و مایع دستشویی به صورت استاندارد بشوئیم. همچنین اگر در شرایطی قرار داشتیم که آب موجود نبود می توان از محلول های ضد عفونی کننده الکلی استفاده نمود. برای این محلول ها نیز روش استاندارد مالیدن محلول به تمام نقاط دست ضروری می‌باشد.

چگونه از اخبار و آموزش های مرتبط با این بیماری مطلع شویم؟

با توجه به اینکه معمولا بازار شایعات در بحران ها داغ می باشد و افراد سود جو به دنبال منفعت های شخصی اقدام به انتشار اخبار کذب و ناصحیح می کنند، بهتر است همه ما اخبار و آموزش های علمی را از مراجع علمی، رسمی و مورد تایید وزارت بهداشت پیگیری نماییم.